HAYVAN DESTEKLİ TERAPİ

Hayvan destekli terapilerin kullanımı M.Ö. 500’lü yıllara kadar uzansa da ilk modern çalışmaların 1960’larda ortaya çıktığı bilinmektedir. Amerikalı Çocuk Psikoloğu olan Boris Levinson’un terapi sürecine kendi köpeğini dahil etmesinin çok çeşitli faydaları olduğunu gözlemlemiştir. 1969’da yazdığı “Pet-Oriented Child Psychotherapy” kitabı ile bu alandaki ilk bilimsel çalışmayı oluşturmuştur. Hayvan destekli terapi atlar, köpekler, kediler, yunuslar ve kuşlar gibi hayvanları tedavi planına dahil eden terapötik müdahalelerin genel adıdır.

Eğitim, sağlık, terapi ve öğrenim gibi alanlarda kullanılmaktadır. Hayvan destekli terapiler, terapi süreçlerine dahil edilen hayvanlara göre farklı alanlara ayrılmaktadır. Bunlar arasında köpek destekli terapi, pet terapi, at destekli terapi, hippoterapi gibi alanlar bulunmaktadır. Günümüzde en yaygın kullanılan hayvanlar, atlar ve köpeklerdir. Amerika ve Avrupa’da yatılı tedavi ve ayaktan tedavi süreçlerine terapi hayvanları sıklıkla dahil edilmektedir.

Hayvan destekli terapilerde danışan-terapist-hayvan ilişkisi aracılığıyla tedavi planı doğrultusunda özel olarak çalışılır. Hayvan destekli terapiler, geleneksel terapinin yararlarını artırmak ve tamamlamak amacıyla kullanılabilmektedir. Hayvanların terapötik süreçlere dahil edilmesi; sakinlik, rahatlık veya güvenlik hissi sağlar. Bireylerin terapi, tedavi ve öğrenme süreçleri için önemli bir motivasyon kaynağı oluşturur. Yalnızlıkla mücadele etme, sosyal desteği artırma, güven duygusu geliştirmeye yardımcı olur. Hayvanlar ile etkileşime girmek, insanların normalde yapacaklarından daha fazla fiziksel aktivite yapmalarına yol açabilir. Bu durumlar iyileşme süreçlerini artırabilmektedir. Hayvan destekli terapiler psikologlar, psikiyatristler, ergoterapistler, sosyal hizmet uzmanları ve diğer ruh sağlığı uzmanları tarafından uygulanmaktadır.

HAYVAN DESTEKLİ TERAPİLERİN EN YAYGIN KULLANIM ALANLARI:

Stres
Kaygı Bozuklukları
Depresyon
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Dissosiyatif Bozukluklar
Otizm Spektrum Bozukluğu
Öğrenme Güçlüğü
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozuklukları
Madde ve Alkol Bağımlılıkları
Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar
Yas ve Kayıp Süreci
Duygusal ve Davranışsal Sorunlar
Alzheimer Hastalığı
Demans
Parkinson Hastalığı
Kanser Tedavisi, AIDS, Felç, Kalp Hastalıkları, Görme Kaybı ve kronik hastalıklar gibi diğer durumlar için çeşitli faydaları bulunmaktadır.

HAYVANLAR İLE TEMASIN FAYDALARI:

Hayvanlar ile kurulan temasların faydaları çeşitli araştırmalar ile kanıtlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre:

Oksitosini artırarak sakinleşme ve rahatlama
Sempatik Sinir Sisteminden, Parasempatik Sinir Sistemine Geçişi Kolaylaştırma
Güven Hissinin Artması
Kaygı Belirtilerinin Azalması
Depresyonda İyileşme
Yalnızlık Hissini Azaltma
Sosyal Katılımı Artırma
Ağrı Algısını Azaltma
Motivasyonu Artırma
Kortizol ve Stres Seviyelerinde Azalma
Kalp Atış Hızında İyileşme
Genel Sağlığı İyileştirme
Tıbbi Tedavilerde İyileşme Sürecini Hızlandırma
Dürtüsellikte Azalma gibi birçok olumlu faydası bulunmaktadır.

Kaynakça:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/animal-therapy

https://www.psychologytoday.com/intl/therapy-types/animal-assisted-therapy

Barker, S. B., & Dawson, K. S. (1998). The Effects of Animal-Assisted Therapy on Anxiety Ratings of Hospitalized Psychiatric Patients. Psychiatric Services, 49, 797–801.